opracowała mgr Danuta Zaporowska
nauczycielka Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Kartuzach

Scenariusz otwartej lekcji łączonej

Temat: Zastosowanie komputera w konstruowaniu wykresów na podstawie pomiarów temperatur i analiza cyklu miesiączkowego kobiety. (lekcja powtórzeniowa w klasie IV z podziałem na grupy)

Zakres treści:
Przebieg cyklu miesiączkowego kobiety, regulacja nerwowo – hormonalna cyklu, metody regulacji poczęć.

Cele lekcji:

  • poznawczy: powtórzenie wiadomości dotyczących poszczególnych etapów cyklu miesiączkowego oraz zależności podwzgórze – przysadka – jajniki – macica , wyznaczanie dni płodnych i bezpłodnych w cyklu miesiączkowym.
  • kształcący: doskonalenie umiejętności konstruowania wykresów przy użyciu komputera oraz analiza wykresów i schematów na podstawie posiadanej wiedzy. Doskonalenie umiejętności wyciągania wniosków i argumentowania swoich wypowiedzi.
  • wychowawczy: rozwijanie zainteresowań procesami zachodzącymi w organizmie człowieka , poznawanie metod regulacji poczęć

Metody:

  • konstruowanie wykresów zmian temperatur w cyklu miesiączkowym przy użyciu techniki komputerowej;
  • analiza sporządzonych wykresów;
  • analiza schematów dotyczących zmian hormonalnych w cyklu miesiączkowym;

Środki pomocnicze:

  • karteczki informujące o krwawieniu miesiączkowym , zmianach temperatur i objawach śluzu w kolejnych dniach cyklu;
  • schematy zmian poziomu hormonów i ich wpływ na przebieg cyklu miesiączkowego (materiał powielony dla każdego ucznia);

TOK LEKCJI:

Faza przygotowawcza:
Powtórzenie podstawowych informacji na temat cyklu miesiączkowego:

  • etapy cyklu oraz zmiany zachodzące podczas ich trwania na poziomie jajników i macicy;
  • wpływ środowiska (wewnętrznego organizmu oraz zewnętrznego) na długość cyklu i jego faz;

Faza realizacyjna:
Każda para uczniów otrzymuje inną metryczkę z zapisem dni krwawienia miesiączkowego, zmian temperatur oraz objawami śluzu obserwowanymi w kolejnych dniach cyklu.(Metryczki zostały przygotowane w ten sposób, aby pokazać uczniom, że długość cykli miesiączkowych może być różna. Dlatego poszczególne karteczki przedstawiają cykle np.23 dniowy, 25 dniowy, 28 dniowy, 30 dniowy, 33 dniowy oraz cykl w czasie, którego doszło do zapłodnienia) Na podstawie tych danych każda para konstruuje wykres posługując się programem Microsoft Excel. Po zapisaniu wykresów na pulpicie uczniowie udostępniają w sieci swoje wykresy kolegom. W dalszej części lekcji każda dwójka omawia swój wykres obserwowany przez pozostałych uczniów na monitorach.

Charakteryzując wykres uczniowie powinni zwrócić uwagę na następujące zagadnienia:

  • długość trwania poszczególnych faz cyklu;
  • wyznaczenie dnia owulacji;
  • wyznaczenie dni płodnych i bezpłodnych w cyklu;

Swoje wypowiedzi uczniowie powinni uzasadnić.

Faza podsumowująca:
Wszyscy uczniowie w końcowej fazie lekcji otrzymują gotowe schematy przedstawiające regulację nerwowo - hormonalną cyklu. Zadaniem każdego ucznia jest przeanalizowanie schematu i wyjaśnienie,w jaki sposób zmiany hormonalne wpływają na temperaturę ciała.

Zadanie domowe:
Na podstawie posiadanych wiadomości,wykaż powiązanie między:
podwzgórzem – przysadką – jajnikami – macicą.
(Uczniowie otrzymują schemat cyklu miesiączkowego uwzględniający zmiany poziomu hormonów i temperatury ciała. Po analizie schematu powinni wykazać, w jaki sposób zmiany hormonalne wpływają na temperaturę ciała).

Przykładowa metryczka pomiarów temperatur w poszczególnych dniach cyklu miesiączkowego

DZIEŃ CYKLU TEMPERATURA

  1. (krw) 36,6
  2. (krw) 36,4
  3. (krw) 36,5
  4. 4(krw) 36,6
  5. 36,6
  6. 36,5
  7. 36,6
  8. 36,7
  9. 36.7
  10. 36,5
  11. s 36,6
  12. s 36,5
  13. s 36,7
  14. s 36,6
  15. b. ow. 36,5
  1. 36,8
  2. 36,9
  3. 37,0
  4. 37,1
  5. 37,0
  6. 37,2
  7. 36,9
  8. 37,0
  9. 37,1
  10. 37,2
  11. 37,0
  12. 37,1
  13. 37,1
  14. 37,0
  15. 36,8
Objaśnienia:
krw. – krwawienie miesiączkowe
s – objaw śluzu płodnego
b. ow. – ból owulacyjny