WYKORZYSTANIE INTERNETU W NAUCZANIU PRZEDMIOTÓW PRZYRODNICZYCH
     

Elżbieta Kawecka

XXXV LO im. B. Prusa, Warszawa,

Jestem nauczycielką fizyki i informatyki w XXXV LO im. B. Prusa w Warszawie, a także nauczycielem-konsultantem w Ośrodku Edukacji Informatycznej i Zastosowań Komputerów w Warszawie. Moje doświadczenie w pracy w sieci sięgają 1992 roku, gdy się jeszcze praktycznie nie używało słowa "Internet". Wykorzystywałam sieć akademicką EARN (European Academic & Research Network) do współpracy z nauczycielami innych krajów w ramach amerykańskiego programu Global Laboratory. Początkowo była to tylko wymiana informacji i wyników badań z wykorzystaniem poczty elektronicznej, później gdy "nastała era Internetu" można też było korzystać z materiałów zgromadzonych na serwerze w USA i wprowadzać tam swoje wyniki. Można było obejrzeć projekty uczniów z innych krajów i się do nich ustosunkować. Dawało to dużo satysfakcji młodzieży biorącej udział w programie, rozwijało ich umiejętności poznawcze, komunikacyjne  i językowe.

Burzliwy rozwój Internetu i technologii informatycznej spowodował, że wzrosła jego dostępność. Uczniowie mogą korzystać z Internetu w szkole, a często też w domu. Internet stał się atrakcyjnym medium, chętnie wykorzystywanym przez młodzież.  Jednak nie zawsze we właściwy sposób.

A jak wykorzystać Internet w nauczaniu? Czy da się pracować na lekcji on-line?

Nowe projekty edukacyjne Inernet w każdej gminie, Internet w każdym gimnazjum, w ramach których dostarczane są komputery do polskich szkół, wymagają wprowadzania nowych pomysłów na umiejętne wykorzystanie technologii informatycznej w czasie lekcji.

Szkoły mogą uczestniczyć w różnych, międzynarodowych programach edukacyjnych, a komunikowanie się za pomocą Internetu daje możliwość bezpośrednich kontaktów między uczniami, nauczycielami i naukowcami. Najczęściej są to programy interdyscyplinarne, w których uczniowie w różnych miejscach na świecie wykonują te same pomiary (np. dotyczące oceny stanu środowiska w swojej miejscowości) i porównują wyniki swoich badań z rówieśnikami z innych krajów. Przykłady takich programów to:

program GLOBE, koordynowany w Polsce przez GRID - Warszawa

http://www.globe.gov, http://www.gridw.pl

program "Science across the World, koordynowany w Polsce przez M. Kuźniarz i J.Turło (http://www.scienceacross.org/

     program Global Laboratory,  (http://globallab.terc.edu

Inna metoda wykorzystania Internetu to zachęcanie uczniów do wykonywania prezentacji komputerowych opartych na materiałach pozyskanych z różnych źródeł (m.in. z Internetu). Uczniowie chętnie wykonują takie prezentacje, gdyż mogą wykorzystać swoje umiejętności w zakresie tworzenia stron WWW. Odpowiedni dobór tematów pozwala zastosować je na lekcjach przedmiotów przyrodniczych. Ja preferuję tematy interdyscyplinarne, które dają uczniom możliwość uporządkowania i rozszerzenia wiadomości z kilku przedmiotów. Często są to prace zespołowe wymagające współpracy i komunikacji grupy uczniów i pomocy merytorycznej ze strony nauczyciela.

Prowadziłam w szkole zajęcia dodatkowe dla uczniów i nauczycieli, na których przygotowywane były takie projekty uczniowskie. Uczniowie pracowali w grupach, które zajmowały się określonym tematem. Koordynatorem był uczeń o największych umiejętnościach w zakresie tworzenia stron WWW, on projektował szatę graficzną prezentacji i proponował pozostałym członkom grupy sposób wykonania poszczególnych części. Ale pomysły tematów i zawartości prezentacji wychodziły od nauczycieli. Konieczne było przedyskutowanie tego z uczniami, zaproponowanie podziału pracy, a także kontrola poprawności merytorycznej w trakcie  przygotowywania prezentacji.

Oto przykładowe tematy prezentacji uczniowskich:

"Produkcja energii a środowisko" - prezentacja interdyscyplinarna, którą można wykorzystać na lekcjach fizyki, chemii, geografii, biologii. Szczególnie polecana na sesje ekologiczne. Przygotowana przez grupę uczniów klasy drugiej jako podsumowanie ich wiadomości o energii z różnych źródeł. Do jej wykonania wykorzystano materiały wyszukane w Internecie, a także specjalne wydanie miesięcznika "Energia".*

2. "Fale elektromagnetyczne" - prezentacja wykonana przez grupę uczniów klasy II jako pomoc przy omawianiu zagadnień dotyczących fal elektromagnetycznych. Poszczególne rodzaje fal elektromagnetycznych omówiono wg struktury: zakres, źródła, wpływ na organizmy żywe. Można ją wykorzystać przy realizacji następujących tematów lekcji fizyki:

-   Przegląd fal elektromagnetycznych

-  Własności promieniowania rentgenowskiego

-  Fale radiowe

-  Wpływ promieniowana UV na zdrowie

a także na lekcjach biologii i zajęciach kół zainteresowań, przy omawianiu wpływu promieniowania elektromagnetycznego  na organizmy żywe.

"Organizacje polityczne i gospodarcze Europy" - prezentacja wykonana przez grupę uczniów klasy II przy współpracy z nauczycielem geografii. Można ją wykorzystać na lekcjach geografii, historii, WOS-u a także na lekcjach wychowawczych. Ułatwia realizację zagadnień poświęconych Unii Europejskiej, NATO, a także takim organizacjom jak: CEFTA, ZBiR i WNP.

4.  Prezentacje z astronomii :

-   "Najnowsze projekty kosmiczne",

"Układ Słoneczny"

może wykorzystać nauczyciel fizyki i geografii przy poruszaniu tematyki lotów kosmicznych i przedstawianiu najnowszych informacji na temat budowy Układu Słonecznego.

Wykonanie tych prezentacji wymagało olbrzymiego nakładu pracy uczniów i nauczycieli. Uczniowie przedstawiali je na lekcjach przedmiotów przyrodniczych w swojej klasie, a prezentacja "Produkcja energii i środowisko" wzbogaciła szkolne obchody Dnia Ziemi.

Nauczyciele oceniali atrakcyjność prezentacji, poprawność doboru materiałów do określonego tematu, a także wkład pracy uczestników projektu. Prezentacje zostały też umieszczone na szkolnym serwerze:

http://www.prus.edu.pl/strony/uczniow/grant/index.htm

Wydaje się, że wykonywanie prezentacji edukacyjnych mogłoby być jednym ze sposobów wykorzystania Internetu na lekcjach informatyki. Wymaga to ścisłej współpracy nauczyciela informatyki z nauczycielami przedmiotów przyrodniczych: informatyk dba o stronę techniczną, a nauczyciele innych przedmiotów podsuwają tematy i dbają o poprawność merytoryczną prezentacji.

Zachęcam nauczycieli do stosowania tej metody w pracy z uczniami, gdyż umożliwia ona wykorzystanie ogromnego zainteresowania młodzieży Internetem do zdobywania umiejętności i wiedzy przyrodniczej.


* "Energia i jej związki ze środowiskiem" - broszura dla nauczycieli, wydanie specjalne czasopisma "Energia", grudzień 1998