Przebieg doświadczenia:
- Zestaw pomiarowy
- Metalowa kulka zawieszona na cienkiej nici (najlepiej na druciku o średnicy około 0,05 mm).Wahadło zamocowane swobodnie np. na statywie.
- Pomiar długości wahadła
- Mierzymy długość nici (drucika) od punktu zawieszenia do górnego punktu styczności kulki z płaszczyzną poziomą. Następnie suwakiem mierniczym mierzymy średnicę kulki i do długości nici dodajemy promień kulki. Pomiary wykonujemy trzykrotnie, a wartości
(w metrach) zapisujemy w tabelce.
- Badanie zależności okresu T od masy m wahadła
- Dokonawszy pomiaru długości wahadła mierzymy okres drgań przy wychyleniu wahadła o około 5 cm od położenia równowagi.
Aby dokładnie wyznaczyć T, mierzymy czas trwania 100 okresów, a następnie po podzieleniu przez 100 otrzymujemy czas trwania jednego wahnięcia. Do pomiaru czasu używamy stopera, który pozwala mierzyć czas z dokładnością do 0,01 sekundy.
Drugą taką samą serię pomiarów przeprowadzamy po zamianie kulki na lżejszą lub cięższą (zmiana masy wahadła) bez zmieniania długości wahadła. Tak jak poprzednio przy amplitudzie 5 cm wyznaczamy okres wahań T. W granicach błędu doświadczalnego powinniśmy otrzymać wartość taką samą. Wyniki zapisujemy w tabeli.
- Badanie zależności okresu T od amplitudy A drgań wahadła
Teraz, nie zmieniając długości wahadła ani masy kulki, zmieniamy dwukrotnie amplitudę. Odchylamy wahadło na około 3 cm od położenia równowagi i puszczamy swobodnie. Wyznaczamy okres T. Następnie wychylamy wahadło na około 15 cm od położenia równowagi, puszczamy swobodnie i znowu wyznaczamy okres drgań.
| m1 |
T |
| 1 | 2 | 3 |
| A = 3 cm | | | |
| A = 15 cm | | | |
- Badanie zależności okresu T od długości l wahadła
- Pozostał do sprawdzenia wpływ długości wahadła na jego okres. W tym celu skracamy długość wahadła mniej więcej do połowy, zawieszamy którąkolwiek kulkę i odchlając ją ponownie znajdujemy wartość jednego okresu.
- Wyznaczanie przyspieszenia ziemskiego
- Przyspieszenie ziemskie obliczamy wyznaczając najpierw średnią wartość stosunku l/T2ze wszystkich przeprowadzonych pomiarów, a następnie - mnożąc tę średnią wartość przez 4p 2
| masa (m) | długość wahadła (l) |
okres (T) | średnia wartość T | l/T 2 | przyspieszenie ziemskie (g) |
| [g] | [m] | [s] | [s] |
[m/s 2] | [m/s 2] |
| | | |
| |
Tabelka obserwacji
Opracowano na podstawie podręcznika Tadeusza Dryńskiego
"Ćwiczenia laboratoryjne z fizyki"