Początki filozofii czyli jak się wszystko zaczęło.
Kolebką zachodniej filozofii były greckie kolonie
na wybrzeżu Morza Śródziemnego w Jonii (Azja Mniejsza) i w Italii Południowej (tzw. Wielka Grecja). Tam właśnie powsta
kierunek myślenia nazwany filozofią czyli umiłowaniem mądrości. To znaczy, że filozofia nie jest jakąś gotową wiedzą czy
umiejętnością, której można się nauczyć, ale raczej specyficznym sposobem myślenia - pojmowania i wyjaśniania świata.
Pierwsi filozofowie nazywani byli fizykami
czyli badaczami phisis (przyrody). Pierwsze teorie filozoficzne charakteryzował pogląd,
że wszysto co istnieje posiada wspólną prazasadę (arché).
Filozofowie bardzo różnie wyobrażali sobie pramaterię świata.
Dla Talesa z Miletu tą prazasadą była woda.
Pitagorejczycy uważali, iż były nią liczby.
Według Empedoklesa arché są cztery żywioły woda, ziemia, ogień i powietrze,
poruszane siłami miłości i niezgody. Demokryt z Abdery, zaś za praprzyczynę uważał atomy.
Punktem zwrotnym w dziejach filozofii wczesnogreckiej były poglądy
Parmenidesa dotyczące jedności bytu. Byt jest stały i jeden, nieruchomy i niezmienny.
Uczeń Parmenidesa, Zenon z Elei,był kontynuatorem myśli eleatów. Podjął próbę dostarczenia
argumentów na prawdziwość teorii swojego nauczyciela. Czy trafnych oceń sam.
"Nie można wejść dwa razy do tej samej rzeki" - to stwierdzenie Heraklita
z Efezu, który uważał iż zasadą świata jest ciągły ruch, stawanie się i perzemijanie.
Choć poglądy pierwszych filozofów wydają nam się dziś niekiedy naiwne, ale nie
umniejsza to ich wartości, ponieważ po raz pierwszy zostały wtedy postawione pytania, które zmieniły
sposób myślenia przyszłych pokoleń, są ważne i dyskutowane po dzień dzisiejszy.
W Grecji po okresie wojen perskich wraz ze wzrastającym dobrobytem pojawiła się
potrzeba kształcenia.
Równocześnie nowa forma polityczna, jaką była demokracja, wymagała od obywateli umiejętności wypowiadania się. Tą dziedziną
społecznego życia zajęli się sofiści. |