LEKCJE Z KOMPUTEREM

Książka, którą pragniemy zaprezentować jest podręcznikiem do informatyki w gimnazjum. Podręcznik ten powstawał właśnie w szkole. Oparty jest na pomysłach lekcji, które realizowaliśmy w pierwszej i drugiej klasie gimnazjum. Niektóre z tych pomysłów powstały wtedy, gdy nie było jeszcze gimnazjum, a my uczyliśmy w ostatnich klasach szkoły podstawowej lub pierwszych klasach liceum. Książka ta wiele zawdzięcza naszym uczniom - ich dociekliwości, a czasem niechęci do zajmowania się jakimś tematem.

Planując nasze lekcje, wybieraliśmy zagadnienia i problemy, które wydawały się nam ważne i przydatne dla uczniów. Zastanawialiśmy się również, jak można komputer wykorzystać do rozwiązania tych problemów. Dlatego tematyka lekcji jest bardzo często powiązana z innymi przedmiotami. Mamy nadzieję, że zainteresujecie nimi nauczycieli polskiego, matematyki, fizyki, biologii, plastyki...

Podręcznik ma tytuł "Lekcje z komputerem" - przedstawiamy w nim 40 lekcji informatyki, które w zasadzie są niezależnymi jednostkami. Podzieliliśmy je na lekcje z:

komputerem - wprowadzenie, tekstami i rysunkami (edytor), Internetem (przeglądarka, program pocztowy), żółwiem (programowanie w Logo), algorytmami i zbiorami danych (programowanie w Logo), liczbami i zbiorami danych (arkusz), modelami.

Lekcje można uporządkować na różne sposoby, można też wykorzystać projekty opisane w ostatniej części podręcznika jako osnowę i skupić się na ich realizacji. Wymagają one jednak pewnej organizacji pracy, gdyż łączą działania zespołowe i indywidualne. Piszemy o tym szerzej w poradniku dla nauczyciela.

Prawie każdą lekcję można zrealizować w ciągu 2 godzin lekcyjnych. Są to lekcje z komputerem - wszystkie wymagają wykonania pewnych zadań z jego pomocą. Jeśli będziesz uczyć się z podręcznika w domu, to albo może on pomóc w zrozumieniu tego, co robiliście przy komputerze podczas lekcji, albo trzeba włączyć komputer i rozwiązać omawiane problemy.

W naszych lekcjach umieszczamy gdzieniegdzie zagadki oznaczone w charakterystyczny sposób i wyjaśnione na końcu lekcji. Mamy nadzieję, że będziecie zaglądać do rozwiązań dopiero po samodzielnej próbie poradzenia sobie z zagadką.

Proponujemy również zadania, które pełnią dwie role - umożliwiają lepsze zrozumienie tematu oraz mogą stanowić zajęcie dla tych, którzy szybko poradzili sobie z problemami, omawianymi ma lekcji.

Płyta CD dołączona do podręcznika "Lekcje z komputerem" zawiera:
          środowisko Logo (wersja demo Logomocji-Imagine),    
      narzędzia ułatwiające pisanie w HTML i opis istoty języka HTML,
      wzorce wykorzystywanych w książce materiałów,
      przykłady stron WWW,
      pełny zbiór odpowiedzi na pytania zawarte w książce,
      zagadki z lekcji obszernie wyjaśnione.
Jest więc tu zawarta całość oprogramowania i materiałów potrzebnych do pracy z podręcznikiem - z wyjątkiem systemu operacyjnego i jego akcesoriów oraz edytora tekstu i arkusza kalkulacyjnego.

Jest więc tu zawarta całość oprogramowania i materiałów potrzebnych do pracy z podręcznikiem, z wyjątkiem systemu operacyjnego i jego akcesoriów oraz edytora tekstu i arkusza kalkulacyjnego. W podręczniku opieramy się na środowisku Windows, edytorze Word i arkuszu Excel, gdyż one dominują w pracowniach szkolnych i w domach. Jednakże problemy poruszane na lekcjach można zrealizować w dowolnym (graficznym) systemie operacyjnym - będzie to szczególnie łatwe do zrobienia w środowisku Macintosha.

Podręcznik nasz ma kilku cichych bohaterów występujących w wielu lekcjach: wyobraźnię, rozum, język i czas.

Wyobraźnię - ponieważ bez niej i marzeń o lepszym świecie, nie wiedzielibyśmy, czym warto się zajmować. Jeden z wykorzystywanych przez nas programów nazywa się Imagine podobnie jak piosenka Johna Lennona, której fragment mógłby być mottem tej książki:
"Imagine all the people Sharing all the world..."
(Wyobraź sobie, że wszyscy ludzie Dzielą się całym światem...)

Rozum - bowiem jest on potrzebny, aby rozumieć otaczający nas świat i nasze miejsce na Ziemi. Jedynie rozumne wykorzystanie komputerów rozwija nasze możliwości i ułatwia nam życie. W dodatku niektórzy sądzą, że kiedyś komputery będą inteligentne, co chyba oznacza, iż będą dużo rozumieć.

Język - ponieważ umożliwia nam porozumiewanie się. Jednak istnieje również język programowania, który pozwala zarządzać komputerem i czyni nas twórcami komputerowych narzędzi, a z ich pomocą możemy rozwiązywać interesujące nas problemy.

Czas - bowiem czas wszystko zmienia.

Dla nauczyciela

Poradnik dla nauczyciela informatyki i program nauczania w gimnazjum (wraz z płytą CD). Zasadnicza część materiału metodycznego poradnika znajduje się na dołączonej do niego płycie CD. W części drukowanej umieszczono szczegółowy rozkład materiału z komentarzami, "instrukcję" do płyty, przykładową lekcję wraz z konspektem i ogólne uwagi dotyczące pracy z podręcznikiem i płytą dla ucznia.

Na płycie znajduje się zasadnicza część materiału metodycznego dla nauczyciela. Obejmuje on szczegółowy opis treści podręcznika, konspekty wszystkich lekcji, scenariusze przeprowadzenia projektów proponowanych w podręczniku, rozwiązania wszystkich zadań z podręcznika, zadania dodatkowe dla uczniów zdolnych, adresy polecanych stron WWW, szkielet szkolnej strony internetowej. Na płycie tej znajduje się także pełna zawartość płyty dołączonej do podręcznika dla ucznia. Zamieszczono tu również program nauczania z przykładowymi rozkładami materiału.

Dlaczego?

Cały komplet materiałów nie powstałby, gdyby nie było dwóch instytucji, które odegrały istotną rolę w naszej działalności i pobudzały nas do intensywnej pracy.

Jedną z tych instytucji jest Pierwsze Społeczne Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcące w Warszawie podzielone obecnie na dwa terytoria - Bednarską i Raszyńską. Unikalne doświadczenie, jakim było tworzenie nowej szkoły, obcowanie z zespołem mądrych nauczycieli i nieco zbuntowanych uczniów, wiele nas nauczyło.

Drugą instytucją jest Ośrodek Edukacji Informatycznej i Zastosowań Komputerów w Warszawie. Tutaj się spotkaliśmy i tutaj poznawaliśmy problemy nauczycieli informatyki.

Wśród szkół, w których rozwijaliśmy nasze pomysły na lekcje z komputerem są:

Pierwsze Społeczne Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcące w Warszawie, II Liceum Ogólnokształcące im. St. Batorego w Warszawie i powstałe przy nim gimnazjum, Gimnazjum nr 3 w Gminie Warszawa Centrum, III Społeczne Liceum Ogólnokształcące STO w Warszawie, LXVII Liceum Ogólnokształcące przy Wydziale Pedagogicznym UW w Warszawie, XIV Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Staszica w Warszawie, Szkoła Podstawowa nr 324 w Warszawie, Szkoła Podstawowa nr 113 w Warszawie.

Podziękowania

Podręcznik ten wiele zawdzięcza:

• Naszym nauczycielom, którzy nauczyli nas, że warto uczyć się.
• Naszym uczniom, którzy utrzymują nas w przekonaniu, że warto uczyć.
• Naszym kolegom, którzy może znajdą tu swoje pomysły.
• Naszym rodzinom, a zwłaszcza dzieciom, na których wypróbowaliśmy część umieszczonych tu materiałów.
• Naszym współpracownikom i krytykom, którzy przyczynili się do podniesienia poziomu książki.

Wszystkim głęboko się kłaniamy i dziękujemy.
Wanda Jochemczyk   Witold Kranas  
Iwona Krajewska-Kranas   Mirosław Wyczółkowski